In onze artikelen staan suggesties, deze suggesties worden vaak politiek besproken. De onderstaande zaken komen uit het artikel De CEO als nieuwe koning. Hieronder kan je de standpunten op de suggesties zien van de Nederlandse partijen.
1. Bindend lobbyregister
Wat nodig is: een wettelijk verplicht register waarin alle lobbygesprekken met ministers, staatssecretarissen, Kamerleden en hoge ambtenaren worden vastgelegd en openbaar worden gemaakt.
🟢 Standpunten & status
| Partij / Persoon | Standpunt | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volt Nederland | ✅ Voor | Steunt een verplicht lobbyregister en afkoelperiode; diende samen met NSC moties in. |
| NSC (Omtzigt) | ✅ Voor | Wil een bindend register; pleit voor meer transparantie over contacten tussen lobbyisten en bewindslieden. |
| GroenLinks/PvdA | ✅ Voor | Pleiten al jaren voor een openbaar lobbyregister én afkoelperiode. |
| D66 | ✅ Voor | Wil transparantie vergroten en lobbyregister wettelijk verankeren. |
| CDA | ⚪ Neutraal | Steunt vrijwillige transparantie, maar wil eerst evaluatie voordat een register wettelijk wordt. |
| VVD | ❌ Tegen | Tegen een verplicht register; vertrouwt op bestaande openbaarmaking via jaarverslagen. |
| PVV | ❌ Tegen | Verwerpt extra wetgeving; noemt het “onnodige bureaucratie”. |
2. Afkoelperiodes voor draaideur-lobbyisten
Wat nodig is: een wettelijke periode (bijv. 2-5 jaar) waarin oud-bewindspersonen, Kamerleden of hoge ambtenaren niet direct mogen overstappen naar lobbyfuncties bij bedrijven of sectoren waar zij beleid voor maakten.
🟢 Standpunten & status
| Partij / Persoon | Standpunt | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volt Nederland | ✅ Voor | Wil een afkoelperiode van 2 jaar voor oud-bewindspersonen en topambtenaren. |
| NSC (Omtzigt) | ✅ Voor | Pleit voor strengere regels en lange afkoelperiodes om draaideurconstructies te voorkomen. |
| GroenLinks/PvdA | ✅ Voor | Steunen een wettelijk verplichte afkoelperiode en roepen op tot toezicht door een onafhankelijk orgaan. |
| D66 | ✅ Voor | Voorstander van een afkoelperiode van minimaal 2 jaar. |
| CDA | ⚪ Neutraal | Wil een korte afkoelperiode (max. 1 jaar) maar geen zware wettelijke verplichting. |
| VVD | ❌ Tegen | Vindt extra wetgeving niet nodig; vertrouwt op zelfregulering en bestaande integriteitsregels. |
| PVV | ❌ Tegen | Tegen een afkoelperiode; ziet dit als “onnodige betutteling”. |
3. Burgerpanels voor wetgeving
Wat nodig is: wettelijk vastgelegde burgerpanels (zoals in Ierland) die het parlement adviseren over complexe dossiers, zoals klimaat, zorg en democratische hervormingen.
🟢 Standpunten & status
| Partij / Persoon | Standpunt | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volt Nederland | ✅ Voor | Pleit voor institutionalisering van burgerpanels naar Iers model; ziet het als middel tegen wantrouwen in de politiek. |
| NSC (Omtzigt) | ✅ Voor | Wil burgerberaden inzetten bij grondwetswijzigingen en grote maatschappelijke vraagstukken. |
| GroenLinks/PvdA | ✅ Voor | Steunen burgerpanels als onderdeel van bredere democratische vernieuwing. |
| D66 | ✅ Voor | Pleit al jaren voor meer burgerparticipatie, o.a. via permanente burgerpanels. |
| CDA | ⚪ Neutraal | Staat open voor experimenten, maar wil geen verplichting in de wet. |
| VVD | ❌ Tegen | Wil geen formele burgerpanels met adviesrecht; ziet parlement als enige democratische arena. |
| PVV | ❌ Tegen | Vindt burgerpanels “ondemocratisch” omdat burgers niet verkozen zijn. |
4. Onafhankelijke handhaving
Wat nodig is: toezichthouders (AFM, DNB, ACM) moeten onafhankelijk worden benoemd door een parlementaire commissie i.p.v. door ministers, zodat er geen politieke beïnvloeding is.
🟢 Standpunten & status
| Partij / Persoon | Standpunt | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volt Nederland | ✅ Voor | Wil een model naar Scandinavisch voorbeeld: parlement benoemt toezichthouders, niet ministers. |
| NSC (Omtzigt) | ✅ Voor | Pleit voor verankering in de wet, gekoppeld aan zijn integriteitsagenda. |
| GroenLinks/PvdA | ✅ Voor | Steunen volt en NSC; willen bredere hervorming van toezicht en lobbytransparantie. |
| D66 | ✅ Voor | Ziet het als logische stap om het vertrouwen in de overheid te herstellen. |
| CDA | ⚪ Neutraal | Staat open voor aanpassing, maar wil eerst een evaluatie van huidige benoemingsprocedures. |
| VVD | ❌ Tegen | Wil benoeming door ministers behouden, ziet dit als democratische legitimatie. |
| PVV | ❌ Tegen | Noemt dit “bureaucratische machtsoverdracht”; wil juist meer politieke controle op toezichthouders. |
5. Onderwijs over macht en geld
Wat nodig is: structureel onderwijs in middelbare scholen en MBO/HBO over hoe politieke macht, lobby, financiële markten en beleidsvorming werken. Doel: burgers weerbaar maken tegen onevenredige invloed van grote belangen.
🟢 Standpunten & status
| Partij / Persoon | Standpunt | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volt Nederland | ✅ Voor | Pleit voor verplichte modules over democratie, lobby en financiële invloed in het curriculum. |
| NSC (Omtzigt) | ✅ Voor | Wil dat financiële geletterdheid wordt gekoppeld aan staatsinrichting en beleidsprocessen. |
| GroenLinks/PvdA | ✅ Voor | Steunen uitbreiding van burgerschapsonderwijs met componenten over macht, geld en lobby. |
| D66 | ✅ Voor | Ziet onderwijs als kern om politieke betrokkenheid te versterken en pleit voor moderne lespakketten. |
| CDA | ⚪ Neutraal | Staat open voor meer financiële educatie, maar wil dit via bestaande vakken (economie/maatschappijleer). |
| VVD | ❌ Tegen | Vindt het curriculum al te vol; stelt dat financiële educatie via ouders en bestaande vakken kan. |
| PVV | ❌ Tegen | Ziet het als “linkse indoctrinatie” en wil minder focus op maatschappelijke thema’s in het onderwijs. |